| Stil | Özet |
|---|---|
| Güvenli | Ayrılıkta sıkıntı, kavuşmada kolay sakinleşme, keşif dengeli |
| Kaygılı–kararsız | Yapışma, sakinleşmede zorluk, öfke/ambivalans (kararsızlık / çift değerli tutum) |
| Kaçıngan | Bağımsız görünme, yakınlıktan kaçınma |
| Dezorganize | Çelişkili/dağınık strateji (korku–bağ çatışması) |
Terimler (stiller):
- Güvenli bağlanma / secure attachment: Ayrılıkta sıkıntı yaşar ama kavuşmada sakinleşir; keşif dengelidir. Sağlıklı IWM gelişiminin göstergesidir. Örnek: Bebek anneden ayrılınca ağlar ama dönünce sakinleşir, sonra tekrar oyuna devam eder.
- Kaygılı–kararsız bağlanma / anxious–ambivalent attachment: Yapışkanlık, sakinleşmede zorluk ve ambivalans (kararsızlık / çift değerli tutum) gösterir. Reddedilme korkusu yetişkin ilişkide sürer. Örnek: Sevgilisi geç cevap verince Defne hem öfkelenir hem panikler, telefonu defalarca arar.
- Kaçıngan bağlanma / avoidant attachment: Bağımsız görünür, yakınlıktan kaçınır. Duygu düzenlemede mesafe ve bastırma eğilimi taşır. Örnek: İlişki ciddileşince Emre duygularını anlatmaktan kaçınır, "ben iyiyim" deyip mesafe koyar.
- Dezorganize bağlanma / disorganized attachment: Çelişkili, tutarsız stratejiler gösterir. Korku–bağ çatışması ve travma öyküsüyle ilişkilidir. Örnek: Travma geçirmiş çocuk annesine koşarken bir an durur, donar, sonra ters yöne koşar.
Teknik:
- Strange Situation / Yabancı Durum Testi: Bebek–bakımveren ayrılık–kavuşma prosedürüdür. Bağlanma stilini gözlemsel olarak sınıflar. Örnek: Laboratuvar odasında anne çıkınca bebeğin tepkisi ve dönüşte sakinleşmesi bağlanma stilini gösterir.
Örnek: Strange Situation’da kavuşunca sakinleşen güvenli; yapışıp öfkelenen kaygılı; umursamaz görünen kaçıngan; donup kalan dezorganize.