Kavramlar:
- Savunma sistematiği / defense systematization (Anna Freud): Savunmaları gelişimsel ve klinik olarak sınıflar. Ego’nun kaygıyla baş etme repertuvarını gösterir. Örnek: Anna Freud savunmaları gelişimsel olarak sınıflayıp ego'nun kaygıyla baş etme yollarını gösterdi.
- Çatışmasız ego alanı / conflict-free ego sphere (Hartmann): Öğrenme, algı, bellek gibi çatışmadan bağımsız ego işlevleridir. Uyum kapasitesini vurgular. Örnek: Yeni bir dil öğrenirken bilinçli çaba harcıyor, iç çatışma yaşamıyor.
- Ego güçleri / ego strengths: Ego’nun esneklik ve işlevsellik kapasitesidir. Klinik değerlendirmede kritikdir. Örnek: Stres altında bile düşünüp mantıklı karar verebiliyor.
Ego işlevleri (sınav listesi): - Gerçeklik testi / reality testing: İç ile dış gerçekliği ayırt etmektir. Bozulursa psikotik örgütlenme riski artar. Örnek: Seslerin gerçek olmadığını fark edip bu bir halüsinasyon diyebiliyor.
- Yargı / judgment: Sonuçları tartıp karar vermektir. Dürtü kontrolüyle birlikte işlevselliği belirler. Örnek: Borç almadan önce geri ödeyip ödeyemeyeceğini tartıyor.
- Dürtü kontrolü / impulse control: Dürtüyü erteleme ve düzenleme kapasitesidir. Sınır koyma becerisini etkiler. Örnek: Kızdığında bağırmak yerine derin nefes alıp bekliyor.
- Nesne ilişkileri / object relations: İçselleştirilmiş ilişki temsillerinin niteliğidir. Bağlanma ve yakınlık örüntüsünü taşır. Örnek: İçinde güvenilir anne temsili var, bu yüzden yakın ilişkilerde güvenebiliyor.
- Savunma esnekliği / defense flexibility: Katı değil, duruma uygun savunma kullanabilmektir. Olgun ego göstergesidir. Örnek: Bazen mizah, bazen erteleme, bazen konuşma kullanıyor — duruma göre değişiyor.
- Sentez / synthesis: Yaşantıları bütünleştirme işlevidir. Kimlik tutarlılığını destekler. Örnek: Çocukluktaki travmayı yetişkinlikte anlamlı bir hikâyeye dönüştürdü.
Örnek: Ego sadece “dürtüye engel” değil; ders çalışmak, plan yapmak gibi çatışmasız alan da ego işidir.