Kitaplar /Kişilik Kuramları / BÖLÜM 7 — Ego, Nesne İlişkileri, Kendilik

7.2. Melanie Klein

Hap

Erken içsel nesne dünyası paranoid–şizoid ve depresif konum üzerinden örgütlenir.

Ezber

[Akrostiş] PS=parçala · D=bütünle+onar.
Nasıl tutulur: Bebek önce PS konumunda: anne iyi/kötü parça parça. Sonra D konumu: “annem hem iyi hem kötü olabilir”. PS→D gelişimi.

Teknik/kavramlar:

  • Paranoid–şizoid konum / paranoid–schizoid position (PS konum): Klein’da erken bölünmüş nesne konumudur. Splitting ve parça nesne temsili burada baskındır. Örnek: Terapisti bir gün mükemmel, ertesi gün tamamen kötü görüyor.
  • Depresif konum / depressive position (D konum): Bütün nesne + suçluluk/onarım konumudur. Bölmeden bütünleşmeye geçiş işaretidir. Örnek: Anneme kızdım ama onu da seviyorum diyebiliyor artık.
  • Parça nesne / part object (parça nesne): Nesnenin yalnızca iyi veya yalnızca kötü yönüyle temsilidir. Bütünleştirme henüz yoktur. Örnek: Annesini sadece bana yemek veren iyi anne olarak görüyor, öfkelendiğinde tamamen kötü.
  • Bütün nesne / whole object: İyi ve kötüyü aynı kişide tutabilmektir. Depresif konumun işaretidir. Örnek: Babasının hem sevdiği hem kızdığı bir insan olduğunu kabul ediyor.
  • Bölme / splitting (bölme): İyi/kötü temsilleri ayrık tutmaktır. Kaygıyı yönetir ama ilişki istikrarını bozar. Örnek: Partnerini ya mükemmel ya berbat olarak görüyor, arada bir yer yok.
  • Yansıtmalı özdeşim / projective identification (yansıtmalı özdeşim): Kabul edilmeyeni ötekine yansıtıp onda denetleme çabasıdır. Klinik ilişkide güçlü bir dinamiktir. Örnek: Kendi öfkesini terapiste yansıtıp terapist bana kızgın diyor.
  • İçsel nesne / internal object: İçselleştirilmiş ilişki temsilidir. Dış ilişkileri şekillendirir. Örnek: İçinde yaşayan eleştiren baba sesi hâlâ kararlarını etkiliyor.
  • Haset / envy: İyinin ötekinde olmasından doğan yıkıcı duygudur. İlişki ve onarımı zorlaştırabilir. Örnek: Arkadaşının terfi almasından mutlu olmak yerine onun başarısını yok etmek istiyor.
  • Onarım / reparation (onarım): Zarar verme fantazisinden sonra onarma arzusudur. Depresif konumda merkezi yer tutar. Örnek: Annesine bağırdıktan sonra özür dileyip ona çiçek aldı.

Örnek: Bebek anneyi bir gün “melek” bir gün “canavar” görür (PS/bölme); sonra “annem iyi de kötü de olabilir” der (depresif konum).