Terimler:
- Güvenirlik / reliability (güvenirlik): Ölçümün tutarlılığıdır; aynı yapı tekrar ölçüldüğünde benzer sonuç verir. Test–tekrar test, iç tutarlılık örnekleridir. Örnek: Aynı test iki hafta arayla aynı sonucu verirse güvenilirdir.
- Geçerlik / validity (geçerlik): Testin gerçekten ölçmek istediği yapıyı ölçmesidir. Yapı geçerliği kişilik testlerinde sık tartışılır. Örnek: Test gerçekten kaygıyı ölçüyorsa geçerlidir, sadece kelime bilgisini değil.
- Sosyal beğenirlik / social desirability (sosyal beğenirlik): “Doğru görünmek” için yanıtı çarpıtma eğilimidir. Öz-bildirim envanterlerinde risk oluşturur. Örnek: Ankette asla kızmam diyerek olumlu görünmeye çalışır.
- Abartma / faking bad (abartma): Belirtileri olduğundan fazla gösterme eğilimidir. Klinik ve adli bağlamda dikkat gerektirir. Örnek: İşten çıkarılan kişi testte tüm belirtileri aşırı derecede işaretler.
- İnkâr / denial / faking good (inkâr): Sorunları gizleme veya aşırı olumlu görünme eğilimidir. Geçerliği zayıflatır. Örnek: Sorunlu çift biz hiç kavga etmiyoruz diyerek sorunu gizler.
Örnek: Terazi her seferinde aynı kilosu gösteriyorsa güvenir; ama elma yerine portakal tartıyorsa geçerli değil.