Klinik Doktora

Kitaplar /Kişilik Kuramları / BÖLÜM 2 — Değerlendirme ve Ölçüm

2.2. Objektif vs projektif

Soru

Fark nedir?

Hap

Objektif yapılandırılmış, puanlanabilir, psikometrik olarak daha güçlüdür; projektif belirsiz uyaranla bilinçdışı içeriği yoklar, yorum öznelliği yüksektir.

Ezber

[Kontrast metafor] Objektif=optik okuyucu(A/B) · Projektif=perdeye gölge fırlat.
→ Nasıl tutulur: Objektif: MMPI gibi — A mı B mi, makine okur. Projektif: Rorschach gibi — lekeye bakıp kendi içini yansıtırsın (gölge perdeye düşer). “Okuyucu=objektif, perde=projektif”.

Soru: Fark nedir?

Terimler:

  • Objektif test / objective test (objektif test): Yapılandırılmış, standart puanlama ve psikometrik özellikleri güçlü testtir. MMPI, NEO (Neuroticism–Extraversion–Openness envanter ailesi), 16PF örnektir. Örnek: Hastane MMPI formunda A/B şıklarını işaretler.
  • Projektif test / projective test (projektif test): Belirsiz uyarana kişinin kendi anlamını yansıtması varsayımına dayanır. Bilinçdışı içerik için kullanılır; geçerlik tartışmalıdır. Örnek: Danışan Rorschach lekesine iki kelebek der.
    Örnek: MMPI’da A/B şıkları işaretlersin (objektif); Rorschach’ta “bu leke ne?” diye anlatırsın (projektif).