Kitaplar /Kişilik Kuramları / BÖLÜM 1 — Temel Kavramlar

1.6. İdiografik vs nomotetik

Soru

Fark nedir?

Hap

İdiografik / idiographic bireyi eşsizliğiyle; nomotetik / nomothetic genel yasalarla inceler.

Ezber

[Kontrast] İdio=tek roman · Nomo=nüfus sayımı.
Nasıl tutulur: İdiografik: bir kişinin günlüğünü okumak (tek hikâye, derin). Nomotetik: 1000 kişiye anket (genel yasa, geniş). “İdio” kelimesi “idios”=özel; “nomo”=yasa/kural.

Soru: Fark nedir?

Terimler:

  • İdiografik / idiographic (bireye özgü): Tek kişiyi derinlemesine, eşsiz örüntüsüyle inceler. Allport vurgusu buraya yakındır. Örnek: Psikolog Ayşe'nin tek kişilik öyküsünü aylarca derinlemesine inceler.
  • Nomotetik / nomothetic (genel yasa): Birçok kişide ortak boyut/yasaları arar. Big Five ve Eysenck bu çizgidedir. Örnek: Araştırmacı bin kişide ortak kişilik boyutlarını istatistikle arar.

Örnek: Allport (idiografik vurgu) ↔ Big Five / Eysenck (nomotetik).