Klinik Doktora

Kitaplar /İstatistik / 3. Betimsel İstatistik

3.3. Yayılım (değişkenlik) ölçüleri

Hap

En büyük ile en küçük değer arasındaki farktır; uç değerlere duyarlıdır.

  • Varyans (variance / varyans): s² / σ² — Hap: Puanların ortalamadan sapmalarının karelerinin ortalamasıdır; birim kare olduğu için yorumu zordur.
  • Standart sapma (SD / SS) — Hap: Varyansın kareköküdür; ortalama biriminde yayılımı gösterir.
  • Çeyrekler arası ranj (IQR) — Hap: 1. ve 3. çeyrek arasındaki aralıktır; uç değerlere dayanıklıdır.
  • Standart hata (SE / SEM) — örneklem ortalamasının SE’si; psikometride SEM ile karıştırma — Hap: Örneklem ortalamasının popülasyon ortalamasından ne kadar sapabileceğini gösterir; psikometrik SEM ölçme hatasıdır, farklı kavramdır.
  • Varyasyon katsayısı (CV) — farkındalık — Hap: SD’nin ortalamaya oranıdır; farklı ölçeklerdeki değişkenliği karşılaştırmaya yarar.
Ezber

SD = bireylerin yayılımı · SE = ortalamanın belirsizliği (karıştırma!).

  • Ranj (range / ranj) —
    Örnek: İki grup M = 20; biri SD = 2, diğeri SD = 10. Ortalama aynı, yayılım farklı → klinik heterojenlik farklıdır. SE, ortalamanın belirsizliğidir; psikometrik SEM ölçme hatasıdır.