Kitaplar /Psikopatoloji / 3. Etiyoloji ve Açıklayıcı Modeller

3.5. Gelişimsel ve etkileşim modelleri

  • Diatez–stres: Yatkınlık (diatez) yeterli stresle klinik tabloya dönüşür. Hem yatkınlığı hem stresörü yazmadan model tamamlanmaz.
  • Karşılıklı belirleyicilik: Belirti çevreye, çevre belirtiye etki eder (ör. çekilme → destek kaybı → daha çok depresyon). Döngü dili sınavda güçlüdür.
  • Kritik dönemler: Erken gelişimde bazı etkiler daha kalıcı iz bırakır. Nörogelişimsel ve bağlanma konularına bağlanır.
  • Risk–koruyucu birikim: Çoklu risk birikir; koruyucular dengeleyebilir. “Tek neden” yerine “yük + tampon” anlatın.