Kitaplar /Psikolojik Testler / 2. Ölçme ve Değerlendirme Temel Kavramları

2.2. Ölçek türleri (Stevens)

  • Nominal (adlandırma) — Sadece sınıflandırma yapan ölçek düzeyidir (cinsiyet, tanı kodu). Sıralama veya aritmetik işlem anlamlı değildir.
  • Ordinal (sıralama) — Sıralama bilgisi verir ama aralıklar eşit kabul edilmez (Likert maddeleri). Sık nonparametrik (parametrik olmayan) analiz gerektirir.
  • Interval (eşit aralıklı / interval) — Aralıklar eşittir ama mutlak sıfır yoktur (T puanı, IQ). Toplama–çıkarma anlamlıdır; oran genelde anlamlı değildir.
  • Ratio (oranlı / ratio) — Mutlak sıfır noktası vardır (tepki süresi, yaş). Tüm aritmetik işlemler anlamlıdır.
  • Klinik ölçeklerde hangi düzeyin ne anlama geldiği — Yanlış ölçek düzeyi varsayımı hatalı istatistik ve yorum üretir. Likert maddelerinin interval gibi işlenmesi yaygın ama tartışmalıdır.