Kitaplar /Psikolojik Testler / 1. Psikolojik Değerlendirmeye Giriş

1.2. Değerlendirme süreci (adımlar)

  • Sevk sorusu (referral question) netleştirme — Değerlendirmenin tüm adımlarını yönlendiren ana sorudur. Belirsiz sevk sorusu gereksiz veya eksik test seçimine yol açar.
  • Bilgi kaynaklarının belirlenmesi (çoklu yöntem) — Tek kaynağa güvenmek yanıltıcı olabilir. Görüşme, test, gözlem ve dosya birlikte kullanılmalıdır.
  • Hipotez oluşturma — Ön bilgi ve sevk sorusuna göre test edilecek olası açıklamalar formüle edilir. Hipotez, hangi testlerin uygulanacağını belirler.
  • Test / yöntem seçimi — Seçim amaca, danışanın yaşı, dil düzeyi ve etik sınırlara göre yapılır. Her test her durumda uygun değildir.
  • Uygulama (administration) — Standart yönerge, süre ve ortam koşullarına uyulması zorunludur. Standart dışı uygulama puanları geçersiz kılar.
  • Puanlama (scoring) — Ham puanların elde edildiği aşamadır. Objektif testlerde anahtar kullanılır; projektiflerde puanlayıcı eğitimi kritiktir.
  • Yorumlama (interpretation) — Puanların normlar, profil ve klinik bağlamla anlamlandırılmasıdır. En yüksek uzmanlık gerektiren adımdır.
  • Bütünleştirme (integration) — Farklı kaynaklardan gelen tutarlı ve çelişkili bulgular bir araya getirilir. Tek test profiline indirgemek hatalı yorumdur.
  • Raporlama ve geribildirim — Yazılı rapor meslektaş ve kurumla paylaşılır; geribildirim danışana anlaşılır dilde aktarılır. İkisi farklı hedef kitleye yöneliktir.
  • Klinik karar ve öneriler — Değerlendirme sonucunda tanı izlenimi, tedavi önerisi veya yönlendirme yapılabilir. Öneriler somut ve uygulanabilir olmalıdır.