Soru: Psikodinamik yaklaşımın özü?
BDT farkı: BDT burada-şimdi biliş–davranışa yapılandırılmış saldırır; psikodinamik geçmiş örüntü–aktarıma odaklanır.
Anahtar kavramlar: bilinçdışı · id–ego–süperego / kimlik–benlik–süperego · savunma mekanizmaları / defense mechanisms · transferans / transference · karşı-transferans / countertransference · direnç / resistance · nesne ilişkileri / object relations · bağlanma / attachment
Teknikler:
- Serbest çağrışım / free association (serbest çağrışım): Akla geleni sansürsüz söylemektir. Bilinçdışı bağlantıların yüzeye çıkmasını kolaylaştırır.
- Yorum / interpretation (yorumlama): Gizli anlam, çatışma veya örüntüyü danışana sunmaktır. Zamanlaması iyiyse içgörü üretir; erken olursa direnç artabilir.
- Transferans / aktarım / transference çalışması: Danışanın terapiste yansıttığı geçmiş ilişki duygularını incelemektir. “Burada ne oluyor?” sorusu değişimin motorudur.
- Karşı-transferans / countertransference farkındalığı ve kullanımı: Terapistin danışana duygusal tepkisini fark etmektir. Süpervizyonda işlenirse tanısal ve ilişkisel bilgiye dönüşür.
- Direnç analizi: Değişime veya acı materyale karşı koyuşu çalışmaktır. Direnç “kötü niyet” değil, çoğu zaman koruyucu bir süreçtir.
- Savunma tanıma: Bastırma, yansıtma, yadsıma, yer değiştirme, entelektüelleştirme, yüceltme gibi savunmaları ayırt etmektir. Ego’nun kaygıyla baş etme biçimini gösterir.
- Rüya analizi (tarihsel/temel): Rüya içeriğini bilinçdışı dile çevirme çabasıdır. Klasik psikanalizde merkezi, modern kısa dinamikte daha seçicidir.
- Destekleyici psikoterapi teknikleri: Destek, egoyu güçlendirme ve gerçeklik sınamasıdır. Derin içgörü yerine işlevselliği korumayı önceler.
- Kısa dinamik odak seçimi: Belirli bir çatışma odağında çalışmaktır. Süreyi sınırlayıp yoğunluğu artırır.