Kitaplar /Kişilik Kuramları / BÖLÜM 7 — Ego, Nesne İlişkileri, Kendilik

7.6. Kohut — Kendilik psikolojisi

Soru

Kohut nedir?

Hap

Sağlıklı kendilik; aynalama, idealleştirme, ikizlik selfobject ihtiyaçlarının optimal karşılanmasıyla gelişir.

Ezber

[Akrostiş] Aİİ: Aynalama·İdealleştirme·İkizlik.
Nasıl tutulur: Çocuk “bak ne yaptım!”=aynalama ister. Güçlü birine yaslanır=idealleştirme. “Benim gibi biri var”=ikizlik. Aİİ=selfobject ihtiyaçları.

Soru: Kohut nedir?

Kavramlar:

  • Selfobject / kendilik nesnesi: Kendilik işlevini tamamlayan kişi/işlevdir. Nesne “dış kişi”den çok kendilik düzenleyici işlevdir. Örnek: Babası ona her başarısında gurur duyuyorum deyince kendini değerli hissediyor.
  • Mirroring / aynalama: Değer görme ve yansıtılma ihtiyacıdır. Karşılanmazsa narsisistik kırılganlık artar. Örnek: Anne bebeğe gülümsediğinde bebek ben seviliyorum mesajını alıyor.
  • Idealizing / idealleştirme: Güçlü/ideal bir figüre yaslanma ihtiyacıdır. İç sakinlik ve yön sağlar. Örnek: Çocuk büyük abisine bakıp keşke ben de onun gibi güçlü olsam diyor.
  • Twinship / ikizlik: “Bana benzeyen biri var” aidiyet ihtiyacıdır. Yalnızlık ve yabancılık hissini azaltır. Örnek: Bu grupta benim gibi düşünen biri var deyince kendini yalnız hissetmiyor.
  • Optimal frustration / optimal hayal kırıklığı: İhtiyacın mükemmel değil, yeterince karşılanmasıdır. İçselleştirmeyi kolaylaştırır. Örnek: Anne her istediğini vermiyor; bebek beklemeyi öğreniyor.
  • Bipolar self / bipolar kendilik: Hırs–idealler kutuplarıyla örgütlenen kendiliktir. Dengeli gelişimde bütünlük sağlar. Örnek: Hem hırslı hem de idealleri olan dengeli bir benlik gelişti.
  • Empatik daldırma / empathic immersion: Danışanın öznel dünyasına empatik dalmaktır. Kohutçu tutumun omurgasıdır. Örnek: Terapist danışanın yaşadığı utancı kelimelerle değil hissederek anlamaya çalışıyor.
    Teknikler:
  • Empatik aynalama / empathic mirroring: Yaşantıyı doğru yansıtarak kendiliği regüle etmektir. Erken yüzleştirmeden önce gelir. Örnek: Terapist şu an çok yalnız hissettiğinizi görüyorum dedi.
  • İdealize aktarımın tutulması / holding idealizing transference: İdealleştirme aktarımını yıkmadan taşımaktır. Kendilik onarımına alan açar. Örnek: Danışan terapisti mükemmel görürken terapist bunu hemen yıkmadı.
  • Narsisistik kırılganlığa duyarlı yorum / narcissistically sensitive interpretation: Yorumu utandırmadan, kırılganlığı gözeterek vermektir. Savunmayı gereksiz sertleştirmez. Örnek: Terapist eleştiri yerine bu konuda zorlandığınızı anlıyorum dedi.
    Örnek: Çocuk “bak ne yaptım!” deyince alkış ister (aynalama); güçlü birine yaslanır (idealleştirme); “benim gibi biri var” ister (ikizlik).