Soru: İd, ego, süperego?
Terimler:
- İd / id: Haz ilkesiyle çalışan dürtü yapısıdır. Anında doyum ister. Örnek: Gece yarısı buzdolabına koşup anında tatlı yemek ister.
- Ego / ego (ben): Gerçeklik ilkesiyle dengeleyen yapıdır. Savunma ve uyum işlevlerini taşır. Örnek: Tatlı isteyen kişi yarın sınav var deyip doyumu erteleyerek denge kurar.
- Süperego / superego: Ahlak ve ideal baskısıdır. Suçluluk/utanç üretiminde rol oynar. Örnek: Hırsızlık yapan çocuk günlerce suçluluk hisseder.
- Haz ilkesi / pleasure principle: Anında doyum arayan işleyiş kuralıdır. İd’in temel ilkesidir. Örnek: Bebek acıktığında hemen ağlayarak anında doyum ister.
- Gerçeklik ilkesi / reality principle: Doyumu erteleyip dış gerçekliğe uydurma kuralıdır. Ego’nun temel ilkesidir. Örnek: Yetişkin maaşı yetmediği için lüks araba yerine taksitle küçük araba alır.
Örnek: Çikolata istiyorum (id); sınav var, sonra yerim (ego); “şişmanlamak ayıp” (süperego).