Kitaplar /Kişilik Kuramları / BÖLÜM 14 — Diğer Klinik Köprüler

14.2. Murray — İhtiyaç–baskı

Hap

Davranış = iç ihtiyaç × çevre baskısı (press); birleşince thema oluşur.

Ezber

[Formül] Need × Press = Thema · TAT.
Nasıl tutulur: İhtiyaç (başarı) × ortam baskısı (rekabet) = tema. TAT=hikâye resimleriyle ölçüm. Çarpım formülünü yaz.

Terimler:

  • Need / ihtiyaç: İçsel güdüleyici gerilimdir. Başarı, bağlılık, güç gibi ihtiyaçlar örneklenir. Örnek: İçinde sürekli başarılı olma isteği var, bu onu harekete geçiriyor.
  • Press / baskı: Çevrenin kişi üzerinde yarattığı güçtür. Aynı ihtiyaç farklı press’te farklı davranış üretir. Örnek: Rekabetçi sınıf ortamı başarı ihtiyacını daha da alevlendiriyor.
  • Thema / tema: Need × Press birleşiminin örüntüsüdür. Yaşam öyküsünde tekrarlayan hikâyedir. Örnek: Her hikâyesinde 'yalnız bırakılma' teması tekrar ediyor.
    Ölçüm/teknik:
  • TAT / Thematic Apperception Test (Tematik Algı Testi): Belirsiz resimlere hikâye üretilerek ihtiyaç–baskı temalarını yoklar. Murray çerçevesine yaslanır. Örnek: Belirsiz resme bakıp 'anne gidiyor, çocuk ağlıyor' hikâyesi yazdı.
    Örnek: Başarı ihtiyacı yüksek öğrenci + rekabetçi sınıf (press) → “kazanmalıyım” theması TAT hikâyelerinde görünür.