7.4. Bağımlı / eşleştirilmiş t-testi (paired / dependent / eşleştirilmiş / bağımlı)

Hap

Aynı kişiden alınan iki ölçüm veya eşleştirilmiş çiftler karşılaştırılır.

Fark puanları üzerinden mantık — Hap: Her kişinin ön–son farkı hesaplanır; farkların ortalamasının sıfırdan farklı olup olmadığı test edilir.
Bağımsız t ile karıştırılmaması (sık sınav tuzağı) — Hap: Tekrarlı ölçümde bağımsız t kullanmak bağımsızlık varsayımını ihlal eder ve hatayı şişirir.

Ezber

Ön–son / eşli → paired · Aynı kişiye bağımsız t YASAK.

Açıklama: Aynı kişiden iki ölçüm veya eşleştirilmiş çiftler fark puanı üzerinden test edilir. Bağımsız t kullanmak bağımsızlık ihlalidir.

Ön–son test; eşleştirilmiş çiftler; aynı kişide iki koşul —
Örnek: 40 danışanın ön BDI = 28, son = 18. Fark puanlarının ortalaması sıfırdan farklı mı? → paired t.