Kitaplar /İstatistik / 5. Hipotez Testi Mantığı

5.1. Hipotez türleri

Hap

Varsayılan olarak reddedilmeyi bekleyen hipotezdir; “şans eseri” açıklamasıdır.

Alternatif hipotez (H₁ / Hₐ): etki / fark / ilişki var — Hap: Araştırmacının desteklemek istediği hipotezdir; H₀ reddedilince kabul edilir.
Yönlü (tek kuyruklu) vs. yönsüz (çift kuyruklu) hipotez — Hap: Tek kuyruklu belirli yönü test eder; çift kuyruklu her iki yöndeki farkı kapsar.
Araştırma hipotezi ile istatistiksel hipotezin ilişkisi — Hap: Kuramsal beklenti H₁’e dönüşür; H₀ istatistiksel testin başlangıç noktasıdır.

Ezber

H₀ = yok · H₁ = var (veya yönlü fark) · Tek kuyruk = yön iddiası.

Açıklama: H₀ “etki/fark/ilişki yok” varsayımıdır; H₁ araştırmacının desteklemek istediği alternatiftir. Tek kuyruk yön iddiası, çift kuyruk her iki yönü kapsar.

Sıfır hipotezi (H₀): etki / fark / ilişki yok —
Örnek: H₀: BDT ve kontrol BDI ortalaması eşit. H₁ (çift): farklıdır. H₁ (tek): BDT < kontrol. Kuramsal beklenti H₁’e, test H₀’a bakar.