- Kısıtlı ranj (restriction of range / ranj kısıtlaması) —
Örnek: Yalnızca ağır klinik örneklemde ranj dar → r küçülür. Erkek+kadın birleşince sahte r. U ilişki → Pearson ≈ 0. 40 korelasyon avı → şans yıldızları.
Kitaplar /İstatistik / 10. Korelasyon
10.5. Korelasyon tuzakları
Hap
Örneklemin dar aralıkta seçilmesi gerçek korelasyonu küçültür.
- Heterojen alt gruplar — Hap: Farklı alt gruplar birleştirildiğinde sahte korelasyon oluşabilir.
- Doğrusal olmayan ilişkiyi Pearson’ın kaçırması — Hap: U şeklinde ilişkide r ≈ 0 çıkabilir; scatterplot şarttır.
- Çoklu karşılaştırma ile “anlamlı korelasyon avı” — Hap: Çok sayıda değişken çifti test edilirse şans eseri anlamlı r bulunabilir.
Ezber