Kitaplar /Araştırma Yöntemleri / BÖLÜM 6 — Yanlılık, Artefakt, Kontrol, Körleme

6.2. Artefaktlar

Hap

Demand characteristics katılımcının “istenen yanıtı” sezmesidir; Hawthorne izlenince değişmektir; plasebo olumlu beklenti, nocebo olumsuz beklentidir; Rosenthal deneyci beklentisidir.

Ezber

Talep · Hawthorne · Plasebo/Nocebo · Rosenthal.

Terimler:

  • Artefakt / artifact (artefakt): Gerçek yapısal etkiyi bozan yöntemsel yan üründür. Talep özellikleri ve Hawthorne tipik örneklerdir.
  • Demand characteristics / talep özellikleri: Katılımcının “istenen yanıtı” sezmesidir. Körleme ve örtük ölçüm bunu azaltmaya çalışır.
  • Hawthorne effect / Hawthorne etkisi: İzlendiği için davranışın değişmesidir. Müdahale sanılan şey dikkat olabilir.
  • Placebo / plasebo: Olumlu beklentinin iyileşme üretmesidir. Özgül tedavi etkisini ayırmak için kontrol olarak kullanılır.
  • Nocebo / nocebo: Olumsuz beklentinin kötüleşmeye yol açmasıdır. Plasebonun tersidir.
  • Rosenthal effect / Rosenthal etkisi (deneyci beklentisi): Deneyci beklentisinin sonucu etkilemesidir. Körleme ile azaltılır.