6.5. Etiyoloji vurguları (sınav düzeyi)

Genetik yatkınlık: Ailede psikoz öyküsü riski artırır; tek gen hastalığı değildir. Poligenik yatkınlık + çevre modeli geçerlidir.
Dopamin hipotezi: Mezokortikolimbik dopamin düzensizliği pozitif belirtilerle ilişkilendirilir. Tüm şizofreniyi tek başına açıklamaz.
Nörogelişimsel model: Erken beyin gelişimi sapmaları + ergenlikte olgunlaşma stresinin etkileşimi vurgulanır. “Geç başlayan nörogelişimsel” çerçevedir.
Stres–kırılganlık: Yatkın bireyde stres klinik epizodu tetikler. Diatez–stresin psikoz versiyonudur.
Expressed emotion (yansıtılan duygu): Ailede yüksek eleştiri/düşmanlık/aşırı müdahale nüks riskini artırır. Psikoeğitim hedefidir.