Kitaplar /Psikopatoloji / 25. Tanılar-Üstü (Transdiagnostik) Süreçler

25.1. Ortak süreçler

  • Duygu düzenleme güçlüğü: Yoğun duyguyu fark etme, tolere etme ve modüle etmede zorluktur. Depresyon, anksiyete, borderline, TSSB’de ortaktır.
  • Deneyimsel kaçınma: Hoş olmayan düşünce/duygu/belirtiden kaçınmadır. Kısa vadede rahatlama, uzun vadede sorun sürdürür.
  • Ruminasyon ve endişe: Tekrarlayıcı olumsuz düşünme depresyon (ruminasyon) ve YKB (endişe) için sürdürücüdür. Transdiagnostik müdahale hedefidir.
  • Güvenlik davranışları: Kaçınma, kontrol, güvence arama kaygıyı pekiştirir. Panik ve OKB’de belirgindir.
  • Mükemmeliyetçilik: Aşırı standart ve öz eleştiri depresyon, yeme bozuklukları ve OKKB’de sıktır. Sürdürücü bilişsel örüntüdür.
  • Duyarlılık / davranışsal ketlenme: Tehdide aşırı duyarlılık anksiyete ve travmada rol oynar. Mizaç boyutu olarak anılır.
  • Bağlanma güvensizliği: Terk edilme korkusu ve ilişki güvensizliği birçok bozuklukta ortaktır. Formülasyon köprüsü sağlar.