20.4. Etiyoloji modelleri

Ödül yolu / dopamin: Ventral striatum ve ödül devreleri pekiştirmeyi artırır. “Bağımlılık = ödül öğrenmesi” cümlesi sınavda işe yarar.
Öğrenme ve pekiştirme: Kullanım kısa vadede rahatlama sağlar; kaçınma ve tetikleyiciler nüksü sürdürür.
Stres–başa çıkma: Travma, depresyon ve stres madde kullanımını tetikler. Dual diagnosis (çift tanı) formülasyonunda merkezdedir.
Genetik yatkınlık: Aile öyküsü riski artırır; çevre ile etkileşir. Tek gen değil, çok faktörlü model geçerlidir.
Sosyal ortam / akran: Kullanım normları ve erişilebilirlik başlangıcı etkiler. Koruyucu faktör olarak akran desteği anılır.