Kitaplar /Klinik Psikoloji / BÖLÜM 3 — Değerlendirme, Görüşme, MSE, İttifak

3.2. Görüşme türleri

Hap

Yapılandırılmamış esnektir; yarı yapılandırılmış rehberlidir; yapılandırılmış (ör. SCID / Structured Clinical Interview — Yapılandırılmış Klinik Görüşme) tanı güvenirliğini artırır. Yapı arttıkça güvenirlik genelde artar, ilişki esnekliği biraz azalabilir.

Özel türler: intake / ilk görüşme, kriz görüşmesi, motivasyonel görüşme / MI (Motivational Interviewing). Intake bilgi toplar; kriz güvenlik odaklıdır; MI kararsızlığı değiştirme konuşmasına çevirir.

Teknikler (görüşme becerileri):

  • Aktif dinleme / active listening (aktif dinleme): Danışanı bölmeden, anlamaya çalışarak dinlemektir. İçeriği ve duyguyu yakalayıp geri yansıtmayı içerir.
  • Açık / kapalı soru: Açık soru anlatımı genişletir; kapalı soru net evet/hayır veya olgu alır. İyi görüşme ikisini dengeler.
  • Yansıtma / reflection (yansıtma): Duygu veya içeriği danışanın diline yakın biçimde geri vermektir. Anlaşıldığını hissettirir ve derinleşmeyi kolaylaştırır.
  • Özetleme: Birkaç temayı toparlayıp “doğru mu anladım?” diye kontrol etmektir. Geçiş ve ittifak için güçlü bir araçtır.
  • Açıklama / clarification (netleştirme): Belirsiz ifadeyi netleştirme isteğidir. Yanlış varsayımı erken keser.
  • Sessizlik kullanımı: Danışana düşünme ve duygulanma alanı bırakır. Acele doldurulursa kaçırılan materyal artar.
  • Empatik doğrulama / empathic validation (empatik doğrulama): Yaşantıyı “anlaşılır” kılmaktır; her davranışı onaylamak değildir. Direnci düşürür, ilişkiyi güçlendirir.