Kitaplar /İstatistik / 8. ANOVA Ailesi (Varyans Analizi)

8.3. Faktöriyel ANOVA

Hap

Birden fazla IV’nin ana etkilerini ve birlikte etkisini aynı analizde inceler.

Ana etki (main effect / ana etki) — Hap: Bir faktörün diğerinden bağımsız ortalama etkisidir.
Etkileşim (interaction / etkileşim) — klasik sınav vurgusu — Hap: Bir faktörün etkisi diğer faktörün düzeyine göre değişiyorsa etkileşim vardır.
Basit etkiler (simple effects / basit etkiler) — Hap: Anlamlı etkileşim sonrası bir faktörün etkisini diğer faktörün her düzeyinde ayrı test eder.
Etkileşim grafiği yorumu — Hap: Çizgiler paralel değilse veya kesişiyorsa etkileşim olabilir; grafik yorumu sınavda istenir.

Ezber

Ana etki = tek başına · Etkileşim = “koşula göre değişir” · Grafik şart.

Açıklama: Birden fazla faktörün ana etkileri ve etkileşimi aynı modeldedir. Etkileşim: bir faktörün etkisi diğerinin düzeyine göre değişir; çizgiler paralel değilse şüphelen.

İki veya daha fazla faktör (ör. tedavi × cinsiyet) —
Örnek: Tedavi (BDT/kontrol) × cinsiyet. Ana etki: tedavi işe yarar. Etkileşim: etki kadınlarda güçlü, erkeklerde zayıf → basit etkiler gerekir.