7.1. Genel mantık

Hap

t istatistiği, gözlenen farkın örnekleme hatasına göre ne kadar büyük olduğunu ölçer.

t dağılımı ve serbestlik derecesi (df / serbestlik derecesi) — Hap: df genelde n − 1 veya gruplar arası toplam n − 2’dir; df arttıkça t, z’ye yaklaşır.
Tek örneklem, bağımsız, bağımlı türleri — Hap: Üç t-testi farklı veri yapıları için kullanılır; karıştırılması sık sınav hatasıdır.

Ezber

t = fark / SE · Üç tür: tek · bağımsız · bağımlı.

Açıklama: t, ortalama farkının standart hataya oranıdır. df arttıkça t, z’ye yaklaşır. Tek örneklem, bağımsız ve bağımlı t farklı veri yapıları içindir.

Ortalama farkının standart hataya oranı —
Örnek: Fark 5 puan, SE = 2 → t ≈ 2.5. Aynı fark SE = 5 ise t = 1; “büyük fark” küçük t olabilir.