- Amaç: örtük yapı keşfi —
Örnek: Yeni kaygı ölçeği maddelerinde yapı keşfi → AFA. PCA veri indirger; FA örtük yapıyı modeller — sınavda ayır. KMO .78, scree 2 faktör.
Kitaplar /İstatistik / 19. Psikometrik İstatistik Köprüsü
19.3. Açımlayıcı faktör analizi (AFA / EFA)
Hap
Verideki gizli faktör yapısını keşfetmek için kullanılır; kuramsal model test etmez.
- Temel bileşenler (PCA / temel bileşenler analizi) vs. faktör analizi ayrımı (sık soru) — Hap: PCA veri indirgeme yapar; FA örtük yapıyı modellemeyi hedefler; sınavda fark sorulur.
- Özdeğer, scree plot (scree plot / kırılma grafiği), paralel analiz (parallel analysis / paralel analiz) — Hap: Kaç faktör çıkarılacağına karar vermek için kullanılır.
- Döndürme: dik (varimax) vs. eğik (oblimin) — Hap: Varimax faktörleri ayırır; oblimin faktörler arası korelasyona izin verir.
- Örneklem yeterliliği: KMO, Bartlett — Hap: KMO > .60–.70 ve anlamlı Bartlett, FA için uygun veri olduğunu gösterir.
Ezber
AFA = keşif · PCA ≠ FA · KMO/scree/paralel · Varimax/oblimin.