Kitaplar /Araştırma Yöntemleri / BÖLÜM 5 — Araştırma Geçerliği

5.2. İç geçerlik tehditleri (klasik liste)

Hap

History (dış olay), maturation (zamanla değişim), testing (ölçümün etkisi), instrumentation (araç değişimi), regression (uçların ortalamaya çekilmesi), selection (grupların baştan farklı olması), attrition (kayıp).

Ezber

HMTIRSA — History (tarih/dış olay) · Maturation (olgunlaşma) · Testing (test etme) · Instrumentation (araç değişimi) · Regression (ortalamaya çekilme) · Selection (seçim) · Attrition (kayıp).

Terimler:

  • History threat / tarih/dış olay tehdidi: Çalışma sırasında dış olayların sonucu etkilemesidir. Özellikle kontrolsüz ön–son desenlerde tehlikelidir.
  • Maturation / olgunlaşma: Zamanla doğal değişimin (yorgunluk, iyileşme) sonucu etkilemesidir. Kontrol grubu bunu ayırmaya yardım eder.
  • Testing threat / test etme tehdidi: Ölçümün kendisinin sonraki puanı etkilemesidir. Ön test öğrenme veya duyarlılık yaratabilir.
  • Instrumentation / araç değişimi: Ölçüm aracının veya uygulayıcının zamanla değişmesidir. Sahte iyileşme/kötüleşme üretebilir.
  • Regression to the mean / ortalamaya çekilme: Uç puanların tekrar ölçümde ortalamaya yaklaşmasıdır. Seçilmiş ağır vakalarda sahte iyileşme görünebilir.
  • Selection threat / seçim tehdidi: Grupların baştan farklı olmasıdır. Yarı deneyselin ana zayıf noktasıdır.
  • Attrition / kayıp: Katılımcı düşmesi sistematikse grup farkını bozar. İç geçerliği ve genellemeyi birlikte tehdit edebilir.